Enquête over leefbaarheid onder Exelse bevolking door VKK-stagiair geeft de belangenvereniging versterking en houvast

Even voorstellen: Wesley Aalbers
Aangezien ik reeds sinds medio februari stage loop bij de Vereniging Kleine Kernen Gelderland, is het allereerst wellicht hoog tijd mezelf even voor te stellen. Mijn naam is Wesley Aalbers, ik heb in 1990 voor het eerst het licht gezien te Nijmegen, maar ben nadien volledig groot geworden in Toldijk. Deze kleine kern in de westelijke Achterhoek, recent nog vereerd met een bezoekje van onze inmiddels gepensioneerde koningin maar allicht vooral bekend van één van de meest vermaarde jaarlijks terugkerende concerten van local heroes Normaal, is nog altijd mijn woonplaats. Met een inwonertal dat de drie cijfers niet ontstijgt, is daarmee meteen mijn verbondenheid met het wel en wee van de kleine kernen verklaard. Vandaar dan ook dat ik in mijn hoedanigheid als student Sociologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen voor de stageperiode terecht ben gekomen bij de VKK. Eén van de zaken waarvoor ik me de afgelopen maanden heb ingezet, is het opzetten en uitvoeren van een onderzoek in Exel en omstreken op verzoek van de plaatselijke belangenvereniging (BEO).

Zoeken naar houvast in nieuwe situatie
In Exel sluit na het lopende schooljaar de basisschool, die in een dergelijke kleine kern meer is dan allen een onderwijsinstelling. Met het verdwijnen van de basisschool vermindert ook de aanloop en het onderlinge contact in de kern, alsmede een aantal op de jeugd gerichte activiteiten. Het wegvallen van een poot onder het sociale leven in Exel heeft de belangenvereniging Exel en omstreken aangezet tot het oppakken van een aantal activiteiten in het gebied en het maken van plannen om een dorpshuisfunctie in de plaatselijke horecagelegenheid ‘De Exelse Molen’ onder te brengen. Daarnaast is er behoefte ontstaan aan cijfermatige gegevens om de belangenbehartiging en beleid op het gebied van sociale cohesie en leefbaarheid op te baseren, of op zijn minst houvast te bieden voor activiteiten vanuit de BEO in de nabije toekomst.

Vragenlijst geeft inzicht in belangrijke thema’s
Daartoe heb ik in samenspraak met de BEO en onder begeleiding van de VKK een vragenlijst ontwikkeld en digitaal uitgezet onder de leden van de BEO. Vrijwilligers van de belangenvereniging hebben gezorgd voor fysieke verspreiding waar een digitaal adres niet bekend was. Een belangrijke eerste stap hierbij was het in beeld brengen van de achtergrond van het probleem en de specifieke thema’s die voor het gebied van belang zijn. Vervolgens is gekeken in hoeverre deze onderwerpen te integreren zijn in onderzoek met behulp van vragenlijsten. Het resultaat is een vragenlijst, waarin thema’s als demografie, sociale binding, werken, wonen en voorzieningen aan de orde zijn gekomen. Ook niet onbelangrijk was een onderdeel, waarin de talenten en bereidheid zich in te zetten voor de gemeenschap van de inwoners bevraagd werden.

In een periode van nog geen drie weken zijn 101 ingevulde vragenlijsten vanuit de bevolking binnengekomen. De resultaten hiervan zijn verwerkt en geïnterpreteerd in een onderzoeksverslag. Ze hebben geleid tot een aantal aanbevelingen. Hieruit is bijvoorbeeld naar voren gekomen dat het niet geheel terecht is dat de gemeente het over een beduidend kleiner gebied heeft als het over Exel gaat dan de BEO, daar de binding met en participatie in Exel in de buitengebieden aanzienlijk is. Daarnaast is op basis van de bevolkingssamenstelling op het gebied van leeftijd, opleidingsniveau en werkzaamheid aanbevolen om in te zetten op het ontwikkelen van een sociale voorziening voor jongeren en goede voorwaarden voor Het Nieuwe Werken in het gebied. Een hele concrete aanbeveling is om de veiligheid van de fietsroutes naar scholen in de nabijgelegen kernen te evalueren en waar nodig te verbeteren, aangezien het merendeel van de ouders aangeeft hun kind(eren) op de fiets naar school te gaan sturen. Zo zijn er nog een aantal bevindingen en aanbevelingen die kunnen helpen bij de bewaking van de leefbaarheid van het gebied, op korte, middellange alsook lange termijn. En, natuurlijk niet onbelangrijk, er zijn weer een aantal inwoners bereid gevonden zich op vrijwillige basis in te zetten voor het gebied.

Breng leefbaarheid in beeld
Al met al kan een dergelijk onderzoek dus een nuttige houvast zijn voor een dorpsbelangenvereniging om de leefbaarheid in haar gebied te behouden en te ontwikkelen. Als u denkt dat er ook in uw dorp thema’s spelen die zich lenen voor onderzoek aan de hand van een enquête onder de inwoners, dan kan de VKK hier ook in de toekomst begeleiding bij bieden.

Wesley Aalbers